فاطیما حسینی؛ نگاه بی‌آلایش و زیبا

فاطیما‭ ‬حسینی‭ ‬دانشجوی‭ ‬عکاسی‭ ‬دانشگاه‭ ‬تهران‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مهندسی‭ ‬صنایع‭ ‬نیز‭ ‬خوانده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬کنار‭ ‬تجربه‌ی‭ ‬عکاسی،‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬مستند،‭ ‬سینما‭ ‬و‭ ‬خبر،‭ ‬عکاسی‭ ‬صحنه‭ ‬آرایی،‭ ‬ژانر‭ ‬اصلی‭ ‬او‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حرفه‭ ‬است‭. ‬فاطیما‭ ‬چندین‭ ‬نمایشگاه‭ ‬انفرادی‭ ‬با‭ ‬عنوان‌های‭ ( ‬افغان‭ ‬ها‭ ‬با‭ ‬دید‭ ‬نو،‭ ‬امروز‭ ‬کابل‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬کابل‭ ‬تا‭ ‬جاکارتا‭) ‬در‭ ‬تهران‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نمایشگاه‌های‭ ‬گروهی‭ ‬مختلفی‭ ‬در‭ ‬تهران،‭ ‬هند،‭ ‬بنگله‌دیش،‭ ‬اروپا‭ ‬و‭ ‬امریکا‭ ‬شرکت‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬چندی‭ ‬پیش‭ ‬در‭ ‬نمایشگاهی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬چهارده‭ ‬هنرمند‭ ‬زن‭ ‬در‭ ‬خاورمیانه‭ ‬و‭ ‬اروپا‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬اتریش‭ ‬گردآوری‭ ‬شده‭ ‬بود،‭ ‬آثارش‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬هنرمندان‭ ‬بزرگی‭ ‬از‭ ‬آسیا‭ ‬واروپا‭ ‬نمایش‭ ‬داده‭ ‬شد‭. ‬فاطیما‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬عکاسی‭ ‬هنرهای‭ ‬اجرایی‭ ‬‮«‬پرفورمنس‭ ‬آرت‮»‬‭ ‬و‭ ‬ویدیو‭ ‬آرت‭ ‬هم‭ ‬کار‭ ‬می‌کند‭. ‬تا‭ ‬کنون‭ ‬چندین‭ ‬پرفورمنس‭ ‬آرت‭ ‬در‭ ‬تهران‭ ‬،‭ ‬کابل‭ ‬و‭ ‬شماری‭ ‬از‭ ‬جشنواره‌های‭ ‬جهانی‭ ‬در‭ ‬تهران‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬او‭ ‬برای‭ ‬فلم‌برداری‭ ‬یک‭ ‬مجموعه‭ ‬نمایشگاهی‭ ‬در‭ ‬نیویارک‭ ‬و‭ ‬اروپا‭ ‬آماده‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬هم‌‌زمان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬آماده‌سازی‭ ‬نمایشگاهی‭ ‬از‭ ‬زنان‭ ‬افغان‭ ‬در‭ ‬تهران‭ ‬است‭. ‬

نگاه‭ ‬فاطیما‭ ‬به‭ ‬موضوع‭ ‬زن‭ ‬و‭ ‬جایگاه‭ ‬زیباشناسانه‌اش،‭ ‬نگاه‭ ‬زیبا،‭ ‬بی‭ ‬آلایش‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬منفی‭ ‬نگری‌های‭ ‬افراطی‭ ‬است‭. ‬برای‭ ‬او‭ ‬جنسیت‭ ‬موضوع‭ ‬قابل‭ ‬بحث‭ ‬نیست‭ ‬اما‭ ‬زن‭ ‬در‭ ‬جایگاه‭ ‬والای‭ ‬مجموعه‌های‭ ‬او‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬شماره‭ ‬ما‭ ‬یک‭ ‬مجموعه‭ ‬از‭ ‬عکس‌های‭ ‬او‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬نشر‭ ‬می‌رسانیم‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬فاطیما‭ ‬با‭ ‬ترکیب‭ ‬از‭ ‬لباس‌های‭ ‬سنتی‭ ‬افغانستان‭ ‬تلاش‭ ‬می‌کند‭ ‬تا‭ ‬بگوید‭ ‬که‭ ‬‮«‬زیبایی‭ ‬در‭ ‬فرهنگ‭ ‬بشری‭ ‬اغلب‭ ‬جزوی‭ ‬از‭ ‬مقوله‌ها‭ ‬و‭ ‬مفاهیم‭ ‬مثبت‭ ‬بوده،‭ ‬زیرا،‭ ‬تاریخچه‌ی‭ ‬زندگی‭ ‬انسان‌ها‭ ‬پر‭ ‬از‭ ‬پرستش‭ ‬الهه‌ها‭ ‬و‭ ‬موجودات‭ ‬زیبا‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬قول‭ ‬فاطیما،‭ ‬صحبت‭ ‬کردن‭ ‬درباره‌ی‭ ‬مفهوم‭ ‬زیبایی‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬دانستن‭ ‬بار‭ ‬فلسفی‭ ‬این‭ ‬مفهوم‭ ‬بسیار‭ ‬سخت‭ ‬و‭ ‬دشوار‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬جامعه‌ی‭ ‬جنگ‭ ‬زده‭ ‬ی‭ ‬ما‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬جنسیتی‭ ‬حاکم،‭ ‬دیده‭ ‬شدن‭ ‬زیبایی‭ ‬زن‭ ‬افغان‭ ‬حداقل‭ ‬در‭ ‬آثار‭ ‬اخیر‭ ‬عکاسی‭ ‬معاصر‭ ‬کم‭ ‬رنگ‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬آنچه‭ ‬از‭ ‬زن‭ ‬افغان‭ ‬به‭ ‬تصویر‭ ‬کشیده‭ ‬می‭ ‬شود‭ ‬صرفن‭ ‬برقع‭ ‬یا‭ ‬چادری‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬زیر‭ ‬سوال‭ ‬بردن‭ ‬طبیعت‭ ‬وحشی‭ ‬اوست‭. ‬البته‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬جامعه‌ی‭ ‬آسیب‭ ‬دیده‭ ‬ی‭ ‬کنونی‭ ‬ما‭ ‬نمی‭ ‬توان‭ ‬منکر‭ ‬این‭ ‬قضیه‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬؛‭ ‬به‭ ‬مبنای‭ ‬تحلیلی‭ ‬کارکردگرایانه،‭ ‬زیبایی‭ ‬برای‭ ‬هرفرد‭ ‬کارکردهایی‭ ‬روانی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬شاید‭ ‬بتوان‭ ‬مهم‭ ‬ترین‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬برقراری‭ ‬روابط‭ ‬اجتماعی‭ ‬در‭ ‬گروه‭ ‬و‭ ‬جامعه‭ ‬دانست‭. ‬از‭ ‬همین‭ ‬رو،‭ ‬نگاه‭ ‬سوژه‭ ‬گرایانه‭ ‬ی‭ ‬جهان‭ ‬بیرون‭ ‬به‭ ‬افغانستان‭ ‬و‭ ‬زن‭ ‬افغان‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬دلیل‭ ‬دیگری‭ ‬برای‭ ‬نشان‭ ‬دادن‭ ‬کلیشه‭ ‬های‭ ‬زندگی‭ ‬او‭ ‬و‭ ‬دیدگاه‭ ‬جبهه‭ ‬گرایانه‭ ‬باشد‭. ‬فاطیما‭ ‬می‌گوید‭ ‬که‌‮«‬‭ ‬من‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬به‭ ‬عکاسی‭ ‬از‭ ‬پرتره‭ ‬هایی‭ ‬از‭ ‬دختران‭ ‬افغان‭ ‬و‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬آن‌ها‭ ‬پرداخته‭ ‬ام‭ ‬و‭ ‬عکاسی‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬هنوز‭ ‬ادامه‭ ‬دارد‭ . ‬از‭ ‬آنجا‭ ‬که‭ ‬من‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬افغانستان‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کنم‭ ‬مجموعه‌ی‭ ‬کنونی‭ ‬پرتره‭ ‬هایی‭ ‬استیج‭ ‬شده‭ ‬با‭ ‬چیدمان‭ ‬نوری‭ ‬مشخص‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬نشانه‌هایی‭ ‬از‭ ‬پوشش‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬افغانستان‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬پرتره‌هایی‭ ‬از‭ ‬دختران‭ ‬با‭ ‬برش‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬هویتی‭ ‬در‭ ‬چهره‭ ‬هایشان‭ ‬جلو‭ ‬دوربین‭ ‬من‭ ‬ایستاده‭ ‬اند‭ ‬و‭ ‬هرکدام‭ ‬نظرشان‭ ‬را‭ ‬درباره‭ ‬ی‭ ‬هویت‭ ‬خود‭ ‬بیان‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬زیبایی‭ ‬در‭ ‬جایگاه‭ ‬زن‭ ‬برای‭ ‬آنان‭ ‬چه‭ ‬می‌تواند‭ ‬باشد‭. ‬من‭ ‬وارد‭ ‬پیچیدگی‭ ‬های‭ ‬فلسفی‭ ‬زیبایی‭ ‬شناسی‭ ‬زنان‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬جغرافیای‭ ‬محدودتر‭ ‬افغانستان‭ ‬نشدم‭ ‬و‭ ‬این‌جا‭ ‬صرفا‭ ‬پرتره‭ ‬هایی‭ ‬در‭ ‬زاویه‌ی‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬نگاه‌های‭ ‬دختران‭ ‬افغان‭ ‬دیده‭ ‬می‌شود‭. ‬شاید‭ ‬بتوان‭ ‬این‭ ‬پرتره‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ژانر‭ ‬استیج‭ ‬فتوگرافی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬بخش‭ ‬مودلینگ‭ ‬یا‭ ‬پرتره‭ ‬گرافی‭ ‬قرار‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬نگاه‭ ‬زیباشناسانه‭ ‬ای‭ ‬به‭ ‬چهره‌های‭ ‬زنان‭ ‬افغانستانی‭ ‬و‭ ‬پوشش‭ ‬آن‭ ‬دارد‮»‬‭.‬

ممکن است شما دوست داشته باشید